Page 148 - Demo

146GJERGJ FISHTA SI DRAMATURGAt Gjergj Fishta (1871-1940) vepron n%u00eb nj%u00eb periudh%u00eb ky%u00e7e t%u00eb historis%u00eb shqiptare, q%u00eb p%u00ebrfshin Rilindjen Komb%u00ebtare, Shpalljen e Pavar%u00ebsis%u00eb dhe vitet e para t%u00eb shtetit t%u00eb ri shqiptar dhe monarkis%u00eb. Si%u00e7 kemi v%u00ebn%u00eb n%u00eb dukje, kjo koh%u00eb karakterizohet nga p%u00ebrpjekjet p%u00ebr nd%u00ebrtimin e identitetit komb%u00ebtar, zhvillimin e arsimit dhe krijimin e institucioneve kulturore. Teatri, krahas let%u00ebrsis%u00eb dhe shtypit, sh%u00ebrben si mjet i r%u00ebnd%u00ebsish%u00ebm p%u00ebr edukimin qytetar dhe p%u00ebrhapjen e ideve atdhetare. Kjo %u00ebsht%u00eb arsyeja q%u00eb Fishta, p%u00ebrve%u00e7 krijimeve t%u00eb mir%u00ebfillta dramatike, shpesh edhe veprat letrare i shkruan n%u00eb k%u00ebt%u00eb form%u00eb, gj%u00eb q%u00eb e b%u00ebn at%u00eb nj%u00eb nga figurat themelore t%u00eb dramaturgjis%u00eb shqiptare t%u00eb fillimshekullit XX. Ai shkruan vepra t%u00eb strukturuara n%u00eb trajt%u00ebn e poemave dramatike me tematik%u00eb historike, biblike dhe shoq%u00ebrore, si dhe satira skenike q%u00eb kritikojn%u00eb veset dhe kund%u00ebrth%u00ebniet e shoq%u00ebris%u00eb shqiptare. Veprat dallohen p%u00ebr frym%u00ebn komb%u00ebtare dhe atdhetare, kritik%u00ebn sociale dhe morale, p%u00ebrdorimin e humorit, ironis%u00eb, dialogun ritmik dhe dialektin e gjall%u00eb t%u00eb geg%u00ebrishtes. Ai krijon personazhe tipike q%u00eb p%u00ebrfaq%u00ebsojn%u00eb shtresa, mentalitete dhe dilema t%u00eb shoq%u00ebris%u00eb shqiptare n%u00eb prag dhe pas Pavar%u00ebsis%u00eb.Nd%u00ebr veprat m%u00eb t%u00eb njohura dramatike t%u00eb Gjergj Fisht%u00ebs p%u00ebrmenden:%u2022 Komedia n%u00eb form%u00ebn e nj%u00eb poeme dramatike %u201cGomari i Baba Tasit%u201d, e cila shquhet p%u00ebr nervin, alegorin%u00eb, satir%u00ebn e mpreht%u00eb dhe kritik%u00ebn sociale e politike, ku, p%u00ebrmes figur%u00ebs s%u00eb %u201cgomarit%u201d dhe personazheve t%u00eb tjera groteske, demaskohen burokracia, servilizmi dhe keqp%u00ebrdorimi i pushtetit. Vepra sh%u00ebrben si shembull i p%u00ebrdorimit t%u00eb humorit si mjet qytetar dhe kritik%u00eb shoq%u00ebrore n%u00eb teatrin e periudh%u00ebs pas Pavar%u00ebsis%u00eb.KRIJIMTARIA E DRAMATURGJIA 25 E AT GJERGJ FISHT%u00cbSAt Gjergj Fishta %u00ebsht%u00eb nj%u00eb nga arkitekt%u00ebt e mendimit dhe identitetit modern shqiptar. Ai krijoi nj%u00eb vep%u00ebr letrare q%u00eb e radhit at%u00eb si nj%u00eb nga autor%u00ebt m%u00eb t%u00eb r%u00ebnd%u00ebsish%u00ebm t%u00eb let%u00ebrsis%u00eb shqiptare t%u00eb shekullit XX, nj%u00eb nga figurat m%u00eb p%u00ebrfaq%u00ebsuese t%u00eb gjuh%u00ebs dhe kultur%u00ebs son%u00eb. Ai nd%u00ebrthur artin me vet%u00ebdijen komb%u00ebtare dhe kritik%u00ebn shoq%u00ebrore; si poet e dramaturg, pasqyron historin%u00eb, moralin dhe shpirtin e popullit shqiptar. Fishta e sheh artin n%u00eb p%u00ebrgjith%u00ebsi dhe teatrin n%u00eb ve%u00e7anti si instrument formimi moral, shoq%u00ebror dhe komb%u00ebtar, duke e lidhur sken%u00ebn me realitetin politik e kulturor t%u00eb koh%u00ebs.Gjergj Fishta